Hoe je herinneringen loslaat en de toekomst opent – 2

(Vervolg van de vorige keer)

De herinnering treft geen blaam

Ik zei zojuist “de toekomst openen zonder door de herinnering gehinderd te worden”, maar ter wille van de eer van de herinnering wil ik zeggen dat wat aan de herinnering blijft plakken en haar niet wil loslaten “het zelf is dat je als jezelf beschouwt”, en dat de herinnering zelf, eerlijk gezegd, helemaal geen blaam treft.

Je denkt misschien: “Wat zeg je nu voor iets vreemds?”, maar de herinnering is een onderdeel van de functies die het fysieke lichaam heeft, en moet duidelijk worden onderscheiden van het levensbewustzijn dat het ware lichaam van de mens is.

Om dat duidelijk te beseffen, is het goed de verhouding tussen de herinnering en de hersenen te ontwarren.

Lees daarvoor eerst de volgende passage en krijg een globaal idee.

Een synaps is een contactstructuur voor het overdragen van informatie, die zich ontwikkelt tussen de kant die neurale informatie afgeeft en de kant die ze ontvangt. De meest fundamentele structuur is die waarin het axonuiteinde van de presynaptische cel contact maakt met een dendriet van de postsynaptische cel. Synapsen worden grofweg verdeeld in chemische synapsen en elektrische synapsen; de cel aan de afgevende kant heet de presynaptische cel, en de cel aan de ontvangende kant heet de postsynaptische cel. Bij chemische synapsen, die veel van de synapsen in het centrale zenuwstelsel uitmaken, opent de aankomst van een actiepotentiaal de spanningsafhankelijke calciumkanalen van het presynaptische uiteinde; daardoor stroomt calcium naar binnen en dat zet de exocytose van synaptische blaasjes in gang. Als gevolg daarvan komen de neurotransmitters die zich in de synaptische blaasjes bevinden vrij in de synapsspleet. De neurotransmitters binden aan neurotransmitterreceptoren in het postsynaptische uiteinde en zorgen voor de overdracht door ofwel rechtstreeks de membraanpotentiaal te veranderen, ofwel intracellulaire second messengers te activeren. Chemische synapsen worden verder verdeeld in exciterende synapsen en inhiberende synapsen. Een elektrische synaps daarentegen is een structuur die veranderingen in de membraanpotentiaal rechtstreeks doorgeeft aan de volgende zenuwcel via gap junctions op het contactmembraan. De op deze manier ontvangen synaptische potentialen reizen naar het cellichaam, worden geïntegreerd bij de axonheuvel en bepalen uiteindelijk of de postsynaptische cel vuurt. Deze wisselwerking van invloeden heet neurale integratie. Ook is de efficiëntie van de synaptische overdracht niet altijd constant, maar verandert ze afhankelijk van de sterkte van de invoer. Dit heet synaptische plasticiteit en wordt beschouwd als het cellulaire mechanisme van leren en geheugen.

RIKEN Brain Science Institute

De herinnering is niets meer dan gegevens op basis van ervaring

Afhankelijk van hoe synapsen in de hersenen met elkaar verbonden raken door mechanismen zoals hier beschreven, krijgen mensen een vooruitstrevende aard of een terugblikkende persoonlijkheid.

Het is niet onze bedoeling een college te geven over gespecialiseerde medische kennis, dus laten we het gesprek terugbrengen naar de hoofdlijn: “herinneringen loslaten en de toekomst openen”. Wat heel belangrijk is om dit te begrijpen, is dat “de herinnering oorspronkelijk niets meer is dan gegevens op basis van ervaring”.

Het was vanaf de tijd dat ze die “loutere gegevens” begonnen te verwarren met “hun eigen bewustzijn” dat de mensen de goddelijkheid vergaten die iedereen oorspronkelijk had.

En zo hebben de mensen van de aarde tot nu toe, generatie na generatie, zichzelf opgesloten in de onontkoombare gevangenis van de fysieke herinnering.

(Wordt vervolgd)